Polietilen kompresyon kör tapa, kaynak gerektirmeden boru ucunu kapatan mekanik bir bağlantı elemanıdır. Parça, polietilen borularla basınçlı sulama sistemlerinde, soğuk içme suyu hatlarında ve korozif olmayan sıvıların taşınmasında kullanılır. Sıkma somunu çevrildikçe bushing ve O-ring’in borunun dış yüzeyine bastırılması prensibiyle çalışır; bu sayede montaj hızlıdır ve bağlantı sökülüp tekrar kullanılabilir.
Ana Avantajlar ve Özellikler
- Kaynaksız montaj; özel cihaza ihtiyaç yok
- NBR O-ring ve çok kademeli tasarımla güvenilir sızdırmazlık
- Hat üzerindeki darbe ve titreşimlere dayanım
- Hızlı onarımlar, geçici basınç testleri ve dönemsel kapatmalar için uygun
- UV dayanımlı versiyonlarla açık alanda kullanım imkânı
- Boruya zarar vermeden söküp taşıyabilme
Uygulamalar
- Şebeke yıkaması veya hidrostatik test sonrası boru ucunun kapatılması
- Aşamalı proje genişletmelerinde geçici kapatma
- Periyodik servis için tali kolların karantinaya alınması
- Yağmurlama ve damla sulama hatları, peyzaj, bahçe-villa uygulamaları ve bina tesisatları
Yaygın Teknik Özellikler (piyasa örneği)
| Bileşen | Aralık/Açıklama |
|---|---|
| Anma çapları | 20–110/125 mm |
| Anma basıncı (PN) | Seriye ve boru SDR’ına bağlı olarak PN10–PN16 |
| Gövde/somun malzemesi | UV dayanımı katkılı takviyeli PP veya PE |
| Bushing ve kavrama halkası | POM/asetal; boruya kilitlenen dişli tasarım |
| Sızdırmazlık O-ringi | NBR (suya ve birçok yağlayıcıya dayanıklı) |
| Çalışma sıcaklığı aralığı | Soğuk su için yaklaşık 0–40°C |
| Tipik renk | Siyah veya siyah/mavi; görseldeki örnek tamamen siyah |
| Akışkan türü | Soğuk su ve korozif olmayan sıvılar |
Çap ve Basınç Seçim Rehberi
- Tapanın anma çapı, borunun dış çapıyla aynı olmalıdır.
- Dayanılan basınç hem bağlantı PN’ine hem boru SDR’ına bağlıdır; daima düşük olan değeri esas alın.
| Boru dış çapı (mm) | İnç karşılığı | PE100 boru için yaygın SDR | Önerilen sistem çalışma basıncı* |
|---|---|---|---|
| 20 | 1/2″ | SDR11 | 16 bar’a kadar |
| 25 | 3/4″ | SDR11–13.6 | 12.5–16 bar |
| 32 | 1″ | SDR11–13.6 | 12.5–16 bar |
| 40 | 1¼″ | SDR11–17 | 10–16 bar |
| 50 | 1½″ | SDR11–17 | 10–16 bar |
| 63 | 2″ | SDR11–17 | 10–16 bar |
| 75 | 2½″ | SDR13.6–17 | 10–12.5 bar |
| 90 | 3″ | SDR17 | 10 bar’a kadar |
| 110 | 4″ | SDR17 | 10 bar’a kadar |
- Nihai değeri, seçilen parçanın PN’i ve proje standardına göre doğrulayın.
Adım Adım Montaj Kılavuzu
- Boruyu dik kesip dış pürüzleri temizleyin.
- Kapak bileşenlerini (somun, kavrama bushing’i, O-ring) fabrika sırasına göre kontrol edin.
- Somunu boruya geçirin; ardından boruyu durma noktasına kadar gövdeye itin ve O-ring’i geçtiğinden emin olun.
- Somunu elle sıkın; sonunda kayış anahtarıyla ekstra çeyrek-yarım tur sıkın. Gövdeye zarar veren dişli boru anahtarı kullanmayın.
- Basıncı kademeli artırarak sızdırmazlık testi yapın.
Sık Yapılan Hatalar ve Önleme
- Yanlış çap seçimi: daima borunun dış çapını ölçün, iç çapı değil.
- Aşırı sıkma: boruyu ezer ve O-ring’e zarar verir. Tavsiye edilen torka uyun.
- Kesim sonrası keskin ağız: sızdırmazlığı bozar; çapak alma şarttır.
- Kirli/yağlı boruya montaj: montajdan önce yüzeyi kurutup temizleyin.
- Aynı hatta uyumsuz SDR’ların karışması: sistemin efektif basıncını düşürür.
Bakım ve Kontrol Notları
- İlk basınç testinden sonra, gevşeme ihtimaline karşı bağlantıları kontrol edin.
- Her 6–12 ayda bir somunları ve kılcal çatlak bulunmadığını inceleyin.
- Açık alanlarda UV dayanımlı tipleri kullanın veya uygun kaplama yapın.
- Gereksiz sık sök-tak işlemlerinden kaçının; O-ring ömrü kısalır.
Kaynaklı ve Elektrofüzyon Tiplerle Karşılaştırma
- Kompresyon: hızlı montaj, sökülebilir, küçük-orta çaplar ve sahada onarımlar için uygun.
- Alın/Manşon kaynağı: kalıcı bağlantı; ana hatlar ve büyük çaplar için; ekipman ve ustalık gerektirir.
- Elektrofüzyon: çok güvenilir ve izlenebilir sızdırmazlık; ancak daha pahalı, elektrik ve sıkı standartlar ister.
Nihai seçim; basınç sınıfı, bütçe, şantiye koşulları ve işletmeci gereksinimlerine bağlıdır.
Fiyata Etki Eden Unsurlar
- Çap ve basınç sınıfı (PN)
- Gövde malzemesi ve O-ring kalitesi
- UV dayanımı sağlayan katkılar
- Endüstriyel ambalaj, garanti ve satış sonrası hizmet
- Polimer hammadde dalgalanmaları
Bu ürünün tedarikçilerinden biri olan Tamambaha, Türkiye’deki sulama, bina ve endüstriyel projeleriniz için farklı ebat ve basınç sınıflarında polietilen kompresyon kör tapaları temin edebilir. Piyasada tek tedarikçi değildir; boru SDR’ı, çalışma basıncı ve montaj koşullarına göre teknik özellikleri ve fiyatları karşılaştırarak en uygun seçeneği belirleyebilirsiniz.
