Polietilen kompresyon redüksiyon kuplajı, farklı çaplardaki iki boruyu su temini şebekelerinde, basınçlı sulamada, sıvı iletim hatlarında ve bina tesisatlarında birleştirmek için pratik bir elemandır. Sağlam mekanik yapısı, güvenilir sızdırmazlığı ve hızlı montajıyla proje süresini ve bakım maliyetlerini azaltır.
Polietilen kompresyon redüksiyon kuplajı nedir?
Polietilen kompresyon redüksiyon kuplajı (Reducer Coupling), iki PE boru arasında ölçü değişimini sağlayan bir kompresyon bağlantı elemanıdır. Her iki uç, itme-kompresyon mekanizmasıyla boruya kilitlenir ve kaynak gerektirmeden güvenli, sökülüp takılabilir bir birleşim oluşturur.
Avantajlar ve özellikler
- Kaynak makinesi olmadan, yaygın el aletleriyle montaj
- Elastomerik O-ring ve kavrama/kilitleme halkası tasarımıyla güvenilir sızdırmazlık
- Kolay bakım ve değişim; bağlantı sökülüp yeniden takılabilir
- Darbe, iç basınç ve montajdan kaynaklanan gerilmelere dayanım
- Su, çözünebilir gübreler ve birçok uyumlu akışkanla uygun kimyasal dayanım
- Üretici özelliklerine bağlı olarak çeşitli PN sınıflarındaki yaygın PE borularla uyum
- Geniş küçültme aralığında ölçüler (örn. 20×16’dan 110×90 mm’ye)
Ana bileşenler
- Gövde: Polipropilen veya darbeye dayanıklı mühendislik malzemeleri
- Somun: Eksenel kuvvet oluşturur ve birleşimi kilitler
- Kılavuz burç: Doğru boru kılavuzu ve eşit basınç dağılımı
- Halka/split halka: Boru cidarıyla mekanik kavrama, dışarı fırlamayı önler
- O-ring: Nihai sızdırmazlık elemanı (genellikle NBR veya EPDM)
- Muhafaza halkası: Takımı stabilize eder, boşluğu önler
Örnek teknik bilgiler (marka ve modele göre değişebilir)
| Bileşen | Yaygın Aralık / Özellikler |
|---|---|
| Yaygın ölçüler | 20×16, 25×20, 32×25, 40×32, 50×40, 63×50, 75×63, 90×75, 110×90 (mm) |
| Basınç sınıfı (PN) | PN10 – PN16 (ölçü ve yapım kalitesine bağlı) |
| Tipik çalışma sıcaklığı | 0°C – 40°C (su temini uygulamaları için) |
| Gövde ve somun | Darbeye dayanıklı polipropilen (PP) |
| O-ring | NBR/EPDM, soğuk su ve uyumlu akışkanlar için uygundur |
| Yaygın renkler | Siyah / lacivert, boyut kodlaması için renkli halka veya somun ile |
Not: Bağlantının PN sınıfını, hat borusunun PN sınıfı ve proje çalışma basıncıyla mutlaka eşleyin.
Ölçü seçimi ve yaklaşık adlandırma rehberi
| Boru dış çapı (mm) | Piyasadaki yaklaşık inç adlandırması | Örnek redüksiyon kuplajı |
|---|---|---|
| 16 | 1/2 inç | 20×16, 25×16 |
| 20 | 3/4 inç | 25×20, 32×20 |
| 25 | 1 inç | 32×25, 40×25 |
| 32 | 1¼ inç | 40×32, 50×32 |
| 40 | 1½ inç | 50×40, 63×40 |
| 50 | 2 inç | 63×50, 75×50 |
| 63 | 2½ inç | 75×63, 90×63 |
| 75 | 3 inç | 90×75, 110×75 |
| 90 | 3½ inç | 110×90 |
Dikkat: Piyasadaki inç adlandırması yaklaşıktır; nihai ölçüt, PE borunun gerçek dış çapıdır.
Kullanım alanları
- Kentsel ve kırsal içme suyu hatları
- Tarla, bahçe ve seralarda damla ve yağmurlama sulama
- Bina tesisatlarında branşman küçültme
- PE boru hatlarında ölçü değişimi gerektiren endüstriyel projeler
Adım adım montaj
- Hazırlık: Her iki boru ucunu dik kesin, çapak alın ve temizleyin.
- Parça dizilimi: Somun, burç ve iç parçaları doğru sırayla boruya yerleştirin.
- Hafif yağlama: Takmayı kolaylaştırmak için su veya seyreltilmiş deterjan kullanın (petrol bazlı greslerden kaçının).
- Borunun takılması: Boruyu gövde içindeki yuvasına kadar itin; burç ve O-ring ile tam teması doğrulayın.
- Sıkma: Somunları mümkün olduğunca elle sıkın, ardından uygun bir anahtarla (yaklaşık 46 cm saplı) eşit şekilde sıkın; aşırı sıkmadan kaçının.
- Basınç testi: Montajdan sonra sistemi kademeli olarak çalışma basıncına çıkarın ve kaçak kontrolü yapın.
Önemli uygulama notları
- Boruların hizalamasını sağlayın; eğilme gerilmesi sızdırmazlığa zarar verebilir.
- Bağlantı çevresinde geri dolgu için keskin kenarsız, derecelendirilmiş granüler malzeme kullanın.
- Uzun süre doğrudan güneşe maruz kalacaksa kaplama veya kanallama tercih edin.
- Düşük sıcaklıklarda boru esnekliği azalır; montaj süresi ve kuvvetini buna göre ayarlayın.
Yaygın hatalar ve hızlı çözüm
- O-ring bölgesinden kaçak: Boru yeterince itilmemiş veya kesim eğri/çentikli → sökün, kesimi düzeltin, tam oturtup uygun şekilde sıkın.
- Basınçta borunun fırlaması: Yetersiz sıkma veya boru üzerinde kir → temizleyin, doğru burç kullanın, eşit sıkın.
- Somunda çatlama: Aşırı tork veya doğrudan darbe → parçayı değiştirin ve doğru tork uygulayın.
- O-ring’in erken aşınması: Uygun olmayan kimyasallarla temas → akışkana uygun O-ring kullanın.
Bakım ve güvenlik
- Kompresyon bağlantılarını mekanik darbelerden ve yoğun UV’den koruyun.
- O-ring elastomeriyle uyumsuz çözücüler ve akışkanlarla uzun süreli temastan kaçının.
- Somun sıkılığı ve sızdırmazlık için periyodik kontrolleri bakım planına ekleyin.
Fiyatı etkileyen faktörler
- Hammadde kalitesi ve üretim tutarlılığı
- Basınç sınıfı (PN) ve redüksiyon ölçüsü
- Parça işleme hassasiyeti ve O-ring kalitesi
- Perakende/Toplu alım ve tedarik koşulları
- Polimer maliyetleri ve piyasa koşullarındaki dalgalanmalar
Doğru seçimin önemi
Yanlış ölçü veya PN seçimi sızıntıya, duruşlara ve yüksek onarım maliyetlerine yol açabilir. Boru ölçülerini, basınç sınıfını ve akışkan koşullarını doğru eşleyerek hizmet ömrü artar, yaşam döngüsü maliyetleri düşer.
TamamBaha, kompresyon bağlantıları ve PE redüksiyon kuplajlarında aktif bir tedarikçi olarak, su temini, sulama ve tesisat projelerine uygun geniş ölçü ve PN seçenekleri sunar. Tek yetkili dağıtıcı olmasa da, standartlara uygun parçalara ve ölçü/PN seçiminde pratik yönlendirmeye odaklanarak Türkiye’deki yüklenicilerin ve tesis ekiplerinin satın alma sürecini kolaylaştırmasına ve doğru montaj yapmasına yardımcı olur.
