TF Gaz Geçiş Bağlantısı (PE–Çelik)
TF, gömülü PE hattı ile yer üstündeki metal boru/ekipmanı birleştiren kritik parçadır. PE kullanımının hızla artmasıyla, tamamen sızdırmaz ve dayanıklı hibrit bağlantı daha da önem kazandı. Aşağıda tasarım, malzeme, standart ve mühendislik notları yer alır.
1) Gaz hatlarında TF neden kullanılır?
- Korozyonun önlenmesi: Geçiş bölgesinde polimer-metal izolasyonu galvanik pili durdurur.
- Mekanik bütünlük: PE tarafında elektrofüzyon, çelik tarafta kaynak veya dişli bağlantı; yükleri gerilme yığılması olmadan taşır.
- Kolay montaj: PE kaynağı hendekte yapılır; metal uç hendek dışında kontrollü koşullarda monte edilir.
- Yüksek güvenlik: Metal-polimer sızıntısı en aza iner; bağlantı hattın en güvenli noktalarından biri olur.
2) Ana bileşenler
| Bölüm | Yaygın malzeme | Üretim süreci | Kalite kontrol testi |
|---|---|---|---|
| Polietilen | PE100 veya PE100-RC | Enjeksiyon kalıplama + hassas işleme | Termal stabilite (OIT), halka çekme |
| Metal kısım | Epoksi veya FBE kaplı API sınıfı karbon çeliği | CNC işleme; ara burca nokta kaynağı | Kaplama kalınlığı; 1000 saat tuz püskürtme |
| Ara burç | Düşük karbonlu çelik veya 304 paslanmaz (yüksek korozyon) | Ana metale sürtünme/Geçme bağlantı | Diş kırılma tork testi |
Farklı ısıl genleşmeler konik geometri ve kaydırmaz halkalarla yönetilir; mevsimsel sıcaklık döngülerinde füzyon kaynağı aşırı zorlanmaz.
3) Adım adım montaj
- PE boru kesimi-hazırlığı: Düz kesim, çapak alma ve işaretleme.
- Temizleme ve kazıma: Standart kazıyıcı ile oksitli tabakadan en az 0,2 mm kaldırılır.
- TF’nin PE sapını yerleştirme: Gövdedeki işaret çizgisine kadar itilir.
- Elektrofüzyon: Barkoddan akım/süre otomatik ayarlanır.
- Soğuma: En az 10–15 dakika; tamamlanmadan hareket ettirmeyin.
- Metal kısmın bağlanması: Tasarıma göre çeliğe alın kaynağı veya dişli armatürlere montaj.
- Basınç testi: Tamamlama sonrası işletme basıncının 1,5×’inde hidrostatik/pnömatik test.
4) Ölçü aralığı ve basınç sınıfı
| PE dış çap (mm) | Metal eşdeğer (inç) | Basınç sınıfı (PN) | Yaygın kullanım |
|---|---|---|---|
| 25 | ¾″ | 10 | Tek konut servis hattı |
| 32 | 1″ | 10 | Küçük ticari servis |
| 63 | 2″ | 10 ve 16 | Mahalle ana hattı |
| 90 | 3″ | 10 | Basınç düşürme istasyonundan site girişine |
| 125 | 4″ | 10 | Şehir besleme ringi |
| 160 | 6″ | 10 | Endüstriyel veya şehirlerarası besleme |
| 200–225 | 8–10″ | 10 | Bölgesel orta basınç hatları |
Tüm ölçüler ISIRI 11233 ve uluslararası GIS/PL3 ile uyumludur. Her ürün 12 bar kısa süreli basınç ve 1000 saat uzun süreli çatlak testi ile doğrulanır.
5) Gaz için TF ile su için pirinç/polimer TF farkı
| Kriter | Gaz TF (çelik) | Pirinç/Polimer TF (su için) |
|---|---|---|
| Akışkan | Doğal gaz, LPG | Soğuk/Sıcak su, düşük riskli akışkanlar |
| Sızdırmazlık | Elektrofüzyon + çelik kaynak | Elektrofüzyon + dişli sızdırmazlık |
| Darbe dayanımı | Çok yüksek (gaz darbe basıncı) | Orta |
| Çalışma sıcaklığı | −20 °C ila +40 °C | 0 °C ila +60 °C |
| Referans standart | EN 1555-3 / ISO 4437-3 | EN 12201-3 |
| Örnek uygulama | Konut girişi-nden TBS’ye (Town Border Station) | Kazan dairesi, su kollektör hattı |
Su tipi pirinç TF, çelik gaz TF yerine kullanılamaz; malzeme, kaplama ve güvenlik testleri farklıdır ve risk oluşturur.
6) Standartlar ve zorunlu testler
- %100 sızdırmazlık kontrolü: Her parçaya vakum odasında helyum taraması.
- Hortum/basınç artırım testi: 0 → 15 bar, 60 sn içinde hacim kaybı olmadan.
- Termal stabilite: 80 °C’de 800 saat; çekme özelliklerinde değişim ≤ %20.
- Halka sünme testi: 4 MPa, 165 saat; füzyon dikişi açılmaz.
- İzlenebilirlik: Gövdedeki QR kodu; parti verileri (hammadde partisi, EF tel makarası no.).
7) Saha uygulaması ve muayene
- Soğuk havada çelik kaynak ön ısıtması: 60 °C’ye kadar; sıcak çatlak riskini azaltır.
- Zamanlama: PE füzyon ile çelik kaynağını tek kesintisiz vardiyada yapmaktan kaçının.
- Sahada yeniden kaplama: Basınç testinden sonra iki bileşenli epoksi veya soğuk sarım polietilen bant.
- Planlı tahribatsız muayene: Hendek üstü çelik kaynaklarda MPI, hassas hatlarda periyodik UT.
8) Klasik yöntemlere göre avantajlar
- Cıvatalı flanşların kaldırılması: Daha hafif, titreşimle gevşeme daha az.
- Hızlı montaj: 360 m, 63 mm bir hatta süre 48 saatten 18 saate indi.
- Düşük bakım: Yaklaşık 30 yıl değişim döngüsü; dişli metal kaplinlerde 10–12 yıl.
- Akıllı sistem uyumu: Metal boşlukta sıcaklık sensörü için alan; çevrimiçi durum izleme.
TamamBaha, 25–200 mm aralığında tam TF gaz portföyü, orijinallik sertifikaları ve elektrofüzyon cihazı kalibrasyon hizmetleriyle kentsel ve endüstriyel projelerde güvenilir uygulamayı destekler.
